جدال اینترنتی قدرت

جنگ نرم سایبری

جنگ نرم نوعی جدید از جنگ است که در آن به جای استفاده از زور، سلاح و قدرت نظامی از ابزارها و تکنیک‌های غیر خشونت‌آمیز در تقابل با رقیب یا دشمن برای برتری‌جویی یا کسب منافع ملی استفاده می‌شود. جنگ‌های رسانه‌ای ، جنگ‌های رایانه‌ای ، جنگ الکترونیک، جنگ روانی، جنگ اطلاعاتی و سرانجام جنگ سایبری از جمله مصادیق جنگ نرم هستند. بر این اساس جنگ نرم سایبری به نوعی از جنگ اطلاق می‌شود که با استفاده از فناوری‌های مبتنی بر اینترنت مانند ایمیل، وبلاگ، وب‌سایت و شبکه‌های اجتماعی و با تکنیک‌هایی مانند هک و نفوذ، خرابکاری و اختلال در پایگاه‌های اطلاع‌رسانی، سعی در برتری‌جویی نسبت به دشمن یا رقیب دارند و هدف از آن تغییر مواضع کشور هدف، استحاله، فروپاشی و یا تغییر حکومت در کشور مورد نظر است.

شبکه‌های اجتماعی

 شبکه اجتماعی، سایت یا مجموعه‌ سایتی است که در آن، کاربران می‌توانند علاقه‌مندی‌ها، افکار و فعالیت‌های خودشان را با دیگران به طور متقابل به اشتراک بگذارند.

در سالهای اخیر شبکه‌های اجتماعی  با سرعتی بی‌نظیر گسترش یافته‌اند . شبکه‌های اجتماعی مانندMy Space, Face Book, Orkut, Flicker, YouTube  بستری جدید برای ایجاد شبکه‌های مجازی میان افراد هستند و در مدت زمانی کوتاه به سرعت رشد کرده‌اند. به عنوان مثال فیس بوک حدود 300 میلیون کاربر فعال دارد (فیس بوک، 2009).

وقتی صحبت از شبکه های اجتماعی می‌شود باید به کامیونیتی یا همان «جامعه کاربردی» هم اشاره کرد . شبکه‌های اجتماعی به مجموعه‌ای از وب سایت‌های مبتنی برفناوری‌های وب 2 گفته می‌شود که با قابلیت ایجاد شبکه و ارتباطات مجازی تعاملی در فضای سایبر، به تاثیر‌گذاری بر سیاست‌های رسمی می‌پردازند.

ایران و شبکه‌های اجتماعی

ایرانی‌ها در تشکیل اجتماعات مجازی در فضای سایبر ید طولایی دارند. برای اولین بار نام ایرانی‌ها در رتبه‌بندی فناوری‌های اینترنتی با نام وبلاگ عجین شد. ایرانی‌ها توانستند در سال‌های 1383 و 1384 رتبه چهارم وبلاگ‌های جهان را به دست آورند. البته به دلایل متعدد این رتبه در سال 2009 به جایگاه دهم تنزل پیدا کرده که باز هم نشان دهنده وجود مزیت نسبی این مقوله در ایران است.

یکی از شبکه‌های اجتماعی قدرتمند سایت اورکات است (اورکات،2009). حدود چهار سال پیش بود که مفهوم شبکه‌های اجتماعی به طور گسترده با حضور اورکات در میان کاربران ایرانی رواج پیدا کرد و در مدت کوتاهی آن‌قدر سریع رشد کرد که پس از برزیل و آمریکا، ایران سومین کشور حاضر در اورکات شد (باشگاه،1388). اما با فیلتر شدن اورکات ، گرایش ایرانی‌ها به شبکه داخلی کلوب دات کام سوق پیدا کرد. سایت کلوب در حال حاضر ادعا می‌کند بزرگترین جامعه مجازی ایرانیان است. این سایت امکاناتی شبیه سایر شبکه‌های اجتماعی در اختیار کاربران قرار می‌دهد. این سایت نیز چندین بار فیلتر شده و سپس از فیلتر درآمده است.

تاکتیک‌های جنگ نرم سایبری در ایران

محقق در این مقاله سعی کرده با رصد رخدادهای مذکور در فضای مجازی، به دسته‌بندی و شکل‌دهی منسجم آنها از نظر تئوریک بپردازد و تصویری نسبتاً واضح از آنچه به عنوان جنگ نرم سایبری در فضای شبکه‌های اجتماعی رخداده است، ارائه کند.

1-شبکه های اجتماعی

در کیفرخواست دادستان تهران علیه متهمان اغتشاشات اخیر، به صراحت درباره نقش این شبکه‌ها مطالبی بیان شده است(خبرگزاری فارس، 1388). معاون دادستان، سایت شبکه اجتماعی تویتر را متهم کرد که به‌روزرسانی سایت خود را «که مستلزم قطع چند روزه» بود، با هدف حمایت و سرویس‌دهی به آشوبگران به تأخیر انداخت. همچنین فیس بوک متهم شده «در راستای تسهیل ارتباط با کاربران ایرانی و سایر کشورها در مقطع اغتشاشات نسخه آزمایشی خود را ارائه کرد تا آشوبگران بهتر بتوانند از آن استفاده کنند.» بخشی از کیفرخواست هم «قراردادن نرم‌افزار ترجمه انگلیسی به فارسی و بالعکس برای استفاده عمومی» را از جمله سرویس‌هایی دانسته که «به اغتشاشگران» داده شد. شرکت گوگل پس از بروز ناآرامی ها در تهران اعلام کرده بود روند توسعه مترجم زبان فارسی خود را سرعت خواهد بخشید و دلیل این کار را «علاقه زیاد جهانی به تحولات ایران» عنوان کرده بود. (قلم آنلاین، 1388)

تویتر

مرکز دیپلماسی عمومی دانشگاه کالیفرنیا در گزارشی بر نقش وب‌سایت‌هایی مانند تویتر در ناآرامی‌های پس از انتخابات ایران پرداخته و تأکید کرد 98 درصد از لینک های تویتر، درباره انتخابات و ناآرامی‌های پس از آن بود. سرویس اینترنتی تویتر، فهرست بالاترین‌های مراجعه را در سال جاری مسیحی به این سرویس اعلام کرد. ایران با واژه‌های «انتخابات ایران، تهران، ایران» در رتبه نخستِ 21 موضوع مورد مراجعه توسط کاربران تویتر در سال 2009 قرار دارد.

یک مجله آمریکایی در گزارشی با تأکید بر اهمیت شبکه اجتماعی تویتر در تحولات اخیر ایران و با اشاره به اظهارات اخیر کلینتون وزیر امور خارجه آمریکا، تحولات آینده در سیاست خارجه آمریکا علیه دولتهای هدف و مخالف سیاست‌های این کشور را به جنگ جهانی ایده‌ها تشبیه کرد. مجله آمریکایی فارین پالسی با اشاره به تحولات اخیر در ایران ، در گزارش خود به طرح این موضوع پرداخت که چگونه وزارت امور خارجه آمریکا باید به توانمندکردن و تقویت شبکه های اجتماعی اینترنتی در مبارزه ای جهانی به بسط اهداف آمریکا بپردازد. این مجله آمریکایی تأکید کرد که دولت آمریکا باید به حمایت از جنبش سبز ایران در پشت‌صحنه و نه آشکارا ادامه دهد. این نشریه آمریکایی ادامه داد: استفاده زیرکانه از شبکه‌های اجتماعی اینترنتی نظیر تویتر، فیس بوک و دیگر سایت‌ها در کنار پیام‌های کوتاه و گسترش استفاده از فناوری تلفن‌های‌همراه می‌تواند به‌حمایت از جنبش‌ها کمک کند. (خبرگزاری فارس، 1388)

یوتیوب

محور عمده فعالیت های یوتیوب روی انتشار فیلم‌هایی از اغتشاشات متمرکز شده بود.(یوتیوب، 2009) وبلاگ گوگل در پستی به بررسی ویدئوهای ارسالی از ایران روی یوتیوب پرداخت. نویسنده این مطلب اعتقاد دارد که : 1- ویدئوهای ارسالی از ایران زبان جدید گزارشگری تصویری شهروندی است؛ 2- تصاویر کیفیت خوبی ندارند اما پیام روشنی دارند؛ چیزی که وبلاگ گوگل آن را «صدای بدون ویرایش مردم» خواند (بی بی سی فارسی، 2009).

2-فیلترینگ

یکی از مصادیق جنگ نرم سایبری، مقابله با فیلترینگ و اتخاذ راهبرد ضد‌فیلترینگ است. تلاش های سازماندهی شده فراوانی برای دور زدن فیلترینگ در فضای اینترنت صورت گرفته است. این اقدامات از راه‌اندازی کمیته‌های به اصطلاح مقابله تا آموزش روش‌های مقابله با پارازیت‌های ماهواره‌ای را شامل می شود.

3-ردپای بیگانگان

با بررسی رخدادهای بعد از انتخابات ریاست جمهوری دهم در ایران می توان ردپای بعضی کشورهای خارجی را در امور داخلی ایران مشاهده کرد. در این بخش، آن دسته از اقدامات و دخالت‌های خارجی که از طریق فضای سایبر صورت گرفته، بررسی می شود. این دخالت‌ها گاه جنبه علنی پیدا کرده و از زبان شخصیت‌های سیاسی خارجی بیان شده و گاه جنبه محرمانه و پنهان پیدا کرده و می توان آثار و علائم آن را در ابعاد مختلف مورد ارزیابی و تجزیه و تحلیل قرار داد.

بودجه جنگ نرم آمریکا علیه ایران

باراک اوباما بودجه 55 میلیون دلاری پنتاگون برای جنگ نرم علیه ایران را امضاء کرد. رئیس جمهور آمریکا طی مراسمی در کاخ سفید، لایحه اختصاص بودجه 55 میلیون دلاری کمیته دفاعی و نظامی کنگره آمریکا برای جنگ نرم و همراهی با مخالفان جمهوری اسلامی ایران را امضاء کرد. با امضای اوباما لایحه اختیارات دفاعی کنگره آمریکا مستقیماً به قانون تبدیل شد. از بودجه 550 میلیارد دلاری وزارت دفاع(DOD) آمریکا، 55 میلیون دلار برای نفوذ در ایران، مقابله با فیلترینگ سایت‌های ضد ایرانی، تحریک قربانیان سانسور در ایران، آموزش الکترونیکی ایرانیان مخالف نظام برای براندازی نرم و شبکه سازی اینترنتی برای اغتشاشگران بعد از انتخابات ریاست جمهوری، ارائه آموزش های لازم رسانه‌ای و کامپیوتری برای راه‌اندازی سایت‌ها جهت اطلاع رسانی اختصاص یافته است.

4-شایعه پراکنی

انتشار شایعات یکی از تاکتیک های جنگ نرم در فضای سایبر است که در ماه آذر، گروه های معاند و مخالف نظام از این تاکتیک به کرات استفاده کردند.

بر اساس تحقیقات صورت گرفته 65 درصد آشوب‌های اجتماعی براساس شایعات شکل می‌گیرد.

5-هک و نفوذ

هک و خرابکاری در سایت ها و نفوذ به پایگاه های اطلاع رسانی اینترنتی، یکی از تکنیک های متداول در جنگ سایبر است.

در تاریخ دهم آذر ماه 88، ده ها سایت وابسته به سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران توسط معترضین هک شدند. در میان این سایت‌ها، سایت رادیو جوان، رادیو پیام، رادیو ورزش، رادیو تهران و رادیو قرآن و بخش ادبی سایت سازمان صدا و سیما و همچنین برنامه های این سازمان از جمله «جمعه ایرانی» قرار داشتند. هکرهای مذکور با قرار‌دادن تصویر، زیرساخت های صدا و سیما را از کار انداختند و مسؤولان صدا و سیما نیز بلافاصله فعالیت های سایت های مذکور را متوقف کردند.(سایت آینده،1388).

/ 0 نظر / 22 بازدید