بازتاب انقلاب اسلامی ایران در میان شیعیان لبنان

چکیده : انقلاب اسلامی ایران به عنوان یکی از رخدادهای بزرگ قرن بیستم، نقطه عطفی در تاریخ تحولات سیاسی اجتماعی دنیای معاصر محسوب گشته که تغییرات زیادی را به همراه داشته است . این انقلاب در شرایطی به وقوع پیوست که کمتر کسی آن را در شرایط انقلابی تصور می‌نمود . بدان خاطر که برآوردهای ناشی از وضعیت جهانی در دوران دو قطبی و حمایت غرب از نظام حاکم بر ایران، بیانگر آن بود که تحولات دهه 1980 در ایران در نهایت به ثبات نسبی ختم می‌گردد .

   پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، اسلام سیاسی انقلابی در تقابل با غرب و شرق قرار گرفته و علی رغم  فشارهای شدید نظام بین الملل و سایر دولتهای منطقه، در سطوح جهانی و منطقه ای تاثیرگذار بوده است . گسترش ابعاد این انقلاب باعث شد تا تحقیقات و پژوهش های فراوانی در ارتباط با انقلاب اسلامی ایران صورت گرفت که به طور کلی می توان  آنها را در چهار زمینه : چیستی انقلاب، چرایی این رخداد، چگونگی وقوع و آثار انقلاب ( بازتاب ) خلاصه نمود . علی رغم اینکه بسیاری از تحقیقات انجام گرفته در این خصوص، سه مورد اول را تحت پوشش قرار داده؛ ولی برای پاسخگویی به بازتاب انقلاب تلاش چندانی به عمل نیامده است . این در حالی است که باگذشت سالهای متمادی از پیروزی انقلاب اسلامی، زمان آن رسیده است که با نگرش واقع بینانه به بررسی بازتاب انقلاب اسلامی بپردازیم .

   عمدتا بازتاب این انقلاب در مناطق مختلف چهار شکل داشته است که عبارتند از : بازتاب ملموس و چشمگیر، تقویت و شتاب بخشیدن به جریانهای سیاسی اسلامی، برانگیختن ایدئولوژی و تفکر سیاسی اسلامی و فراهم شدن بهانه برای برخی از حکومتها در سرکوب جنبش های اسلامی مخالف .

   یکی از مناطقی که به صورت ملموس و چشمگیر از انقلاب اسلامی تاثیر پذیرفته است، لبنان و بالاخص شیعیان این کشور می باشند؛ بدان خاطر که با وجود طوائف متعدد در جامعه لبنان، هر طائفه ای جهت اعمال نفوذ نیازمند توان ذاتی طائفه خود و همچنین حمایت یک قدرت خارجی می باشد . این در حالی است که شیعیان لبنان در طول تاریخ، هیچ یک از عوامل مورد نیاز برای اعمال قدرت در جامعه لبنان را در اختیار نداشتند .گرچه به همت امام موسی صدر ابزارهای کسب قدرت شیعیان ایجاد شده بود؛ ولی مشکلاتی همچون جنگ داخلی و ناپدید شدن ایشان باعث شد تا شیعیان مجددا در قدرت یابی دچار نقیصه شوند . تقارن پیروزی انقلاب اسلامی ایران با این رویدادها، موجبات تاثیرگذاری بر شیعیان لبنان را فراهم آورده که حال ما در این رساله بدنبال آن هستیم که این انقلاب چه تاثیرات موفقیت آمیزی در ابعاد سیاسی، اجتماعی و فرهنگی در میان شیعیان لبنان داشته و با چه موانعی در این زمینه ها روبرو بوده است ؟

   نگارنده  برای پاسخ به این سئوال، پس از گردآوری اطلاعات بصورت کتابخانه ای، اقدام به انجام مصاحبه و تحقیقات میدانی نموده و پس از بررسی مباحث مرتبط با صدور انقلاب و بازتاب آن در عرصه های گوناگون، جهت درک بهتر این موضوع به توصیف جامعه لبنان و بررسی وضعیت شیعیان لبنان در قبل انقلاب اسلامی و مقایسه آن با بعد انقلاب اسلامی پرداخته و ضمن توضیح ابعاد و سطوح تاثیرگذاری این انقلاب بر آنها و همچنین شناسایی موانع احتمالی، در نهایت  با استناد به داده ها و اطلاعات بدین نتیجه دست یافت که انقلاب اسلامی ایران مهم ترین عامل ارتقاء جایگاه شیعیان لبنان در  ابعاد سیاسی ( سهم بیشتر در قدرت )، اجتماعی ( بهینه شدن وضعیت شهروندی ) و فرهنگی ( تقویت هویت شیعی ) جامعه معاصر می باشد و در این راستا جامعه قومی طایفه ای لبنان و حمایت قدرتهای خارجی از طوایف مختلف موجود، مهم ترین مانع بازتاب انقلاب اسلامی محسوب می گردد .

/ 0 نظر / 69 بازدید